Mijn ervaring: borstvoeding geven in het openbaar

Borstvoeding geven in het openbaar roept bij veel moeders vragen op. Is het ongemakkelijk? Kan je baby goed drinken? Wat als mensen kijken? En wat als borstvoeding sowieso al niet vanzelf gaat? Als moeder van twee heb ik twee totaal verschillende ervaringen met borstvoeding en daarmee ook met voeden buitenshuis. In deze blog deel ik hoe dat voor mij was, wat hielp, wat niet, en waarom borstvoeding in het openbaar voor mij uiteindelijk minder gaat over durven en meer over afstemmen.

Mijn beeld van borstvoeding vóór ik moeder werd

Voordat ik moeder werd, had ik een vrij helder beeld van borstvoeding: je neemt je baby mee, voedt waar je bent, en gaat weer verder. Praktisch, mobiel, verbonden. Ik zag het als iets dat je vrijheid gaf, juist omdat je niets nodig had behalve jezelf en je baby.

Die verwachting bleek in de praktijk niet vanzelfsprekend.

Mijn eerste ervaring met borstvoeding liep totaal anders dan ik had gehoopt. Ik had een sterke toeschietreflex, overproductie en een afgevlakte tepel, waardoor ik al snel een tepelhoedje moest gebruiken. Mijn zoon verslikte zich vaak, zelfs met tepelhoedje, en drinken voelde voor hem intens en moeilijk. Ik voedde liggend, op bed, met handdoeken onder me omdat alles nat werd. Zittend voeden kon ik me nauwelijks voorstellen, laat staan in het openbaar.

Na verloop van tijd besloot ik overdag te kolven en hem mijn gekolfde melk met de fles te geven. Dat werkte beter voor hem, maar betekende ook dat borstvoeding onderweg of buitenshuis eigenlijk geen optie meer was. Als ik ergens was, moest ik eerst een plek zoeken om te kolven en dat dan in een fles geven. In het openbaar kolven voelde voor mij te kwetsbaar, dus alles draaide om plannen, thuiskomen of aanpassen.

Het beeld dat ik ooit had van borstvoeding, vrij, eenvoudig, flexibel, voelde ineens heel ver weg.

Tweede kind, nieuwe hoop (en een andere werkelijkheid)

Tijdens mijn tweede zwangerschap merkte ik dat die wens toch weer terugkwam. Mijn lichaam had inmiddels ervaring, mijn borsten waren veranderd, misschien zou het deze keer anders zijn. Niet perfect, maar misschien wél werkbaarder.

En dat was het deels ook.

De sterke toeschietreflex en overproductie waren er nog steeds, maar mijn dochter kon beter aanhappen en de melkstroom beter verwerken. Ze was fysiek sterker en leek er makkelijker mee om te gaan. Dat gaf ruimte om te experimenteren met verschillende houdingen.

Wat voor mij uiteindelijk het beste werkte, was half liggend voeden, met haar aan mijn borst en een hydrofiele doek onder mijn borst om de melk op te vangen. Soms lekte het alsnog langs de andere kant, maar dit was werkbaar. Naarmate ze ouder werd, ging dat steeds makkelijker, ook zittend op de bank beneden.

En toen kwam vanzelf de vraag: kan ik dit ook buitenshuis?

De eerste keer borstvoeding geven in het openbaar

De eerste keer borstvoeding geven in het openbaar was in een lunchroom, samen met mijn man en kinderen. Ik moest mijn shirt omhoog doen, borstvoedingsshirts werken voor mij niet, omdat ze meteen nat worden, een doek onder mijn borst leggen en haar aanleggen.

Het voelde onwennig. Ze lag niet lekker, was afgeleid door de drukte, en ik merkte dat ik mezelf ongemakkelijk voelde. Niet per se omdat iemand iets zei, maar omdat ineens mijn borst zichtbaar was, iets wat jarenlang privé was geweest. Mentaal doet dat blijkbaar iets met mij: je voelt je kwetsbaar, bloot, bekeken, ook als niemand daadwerkelijk kijkt.

Ik probeerde daarna een borstvoedingsdoek, zo’n doek die je over jezelf en je baby heen hangt. Maar dat werkte totaal niet voor mij. Het voelde als een grote tent die juist meer opviel, mijn baby vond het vervelend, ik kon haar niet goed zien, het lekte meer en ik voelde me minder verbonden en minder in controle. Dat experiment was snel voorbij.

Wat voor mij wél werkt bij borstvoeding buitenshuis

Gaandeweg ontdekte ik dat borstvoeding in het openbaar voor mij alleen prettig is onder bepaalde omstandigheden. Ik voel me veiliger op plekken die duidelijk kindgericht zijn, zoals een café met speeltuin of een plek waar veel ouders komen. Daar heb ik minder het gevoel dat ik me moet verhouden tot blikken of verwachtingen.

Ik zit het liefst niet midden in de ruimte, maar ergens in een hoekje, tegen een muur of op een bankje. Niet rechtop, maar iets schuin leunend. Shirt omhoog, hydrofiele doek onder mijn borst. Soms houd ik met mijn andere hand nog een doek bij haar gezicht, tegen licht of afleiding.

Maar zelfs dan merk ik: mijn dochter drinkt buitenshuis vaak slechter. Ze is sneller afgeleid, laat vaker los, er lekt meer, en het voelt voor mij fysiek onrustiger. Daarom voed ik haar het liefst thuis of bij iemand thuis, waar het rustig is. Niet omdat het niet kan in het openbaar, maar omdat het daar voor ons niet optimaal voelt.

En dat besef gaf ruimte. Want ineens hoefde borstvoeding in het openbaar geen ideaalbeeld meer te zijn, maar gewoon een mogelijkheid, geen verplichting.

Borstvoeding in het openbaar als postpartumervaring

Wat me hierin ook opviel, is hoe sterk borstvoeding in het openbaar raakt aan je postpartumfase. Je lichaam is net bevallen, je hormonale systeem is open en gevoelig, je zenuwstelsel staat vaak nog in een verhoogde staat van alertheid. En dan zit je daar, met een blote borst, een baby die misschien onrustig drinkt, en een omgeving die niet per se afgestemd is op jou.

Voor mij werd steeds duidelijker dat borstvoeding geven niet alleen een fysieke handeling is, maar ook een regulatieproces. Voor mijn baby, maar net zo goed voor mij. En dat het dus logisch is dat sommige plekken of situaties gewoon niet helpend voelen in die kwetsbare postpartumfase.

(Dat sluit eigenlijk heel erg aan bij hoe ik binnen Moederlicht Postpartum werk. Niet vanuit het idee: ‘hoe kom ik zo snel mogelijk weer terug naar normaal? ‘, maar veel meer vanuit: ‘wat helpt mijn lichaam en mijn zenuwstelsel om zich veilig te voelen? ‘. In de postpartum yogacursus werk ik met zachte beweging, adem en regulatie, omdat herstel voor mij niet alleen fysiek is maar ook emotioneel.)

Wat ik onderweg leerde

Wat ik misschien wel het meest bevrijdend vond om te ontdekken, is dat borstvoeding in het openbaar niet hoeft te voelen als vrijheid om waardevol te zijn. Voor mij zit vrijheid nu juist in de keuze: ik kan het doen als het nodig is, maar ik hoef het niet te willen.

Soms voed ik op een bankje in een café, met wat ongemak. Soms wacht ik tot we weer thuis zijn. Soms plan ik eromheen. Soms besluit ik halverwege dat het gewoon niet werkt vandaag. En alles daarvan is oké.

Borstvoeding hoeft niet perfect te zijn. Het mag rommelig zijn. Het mag onhandig zijn. Het mag anders zijn dan je had gehoopt. En het mag ook gewoon niet jouw voorkeur hebben, zonder dat daar iets mis mee is.

Voor mij is borstvoeding in het openbaar geen succesverhaal en geen faalverhaal. Het is een eerlijk verhaal over lichamen die doen wat ze doen, baby’s die hun eigen tempo hebben, en moeders die zoeken naar wat werkt in het echte leven, niet in theorie.